Kiến Thức Cơ Bản Về Hiv/aids

[MinhKhoa]

HIV/AIDS LÀ GÌ?

HIV là tên viết tắt của cụm từ tiếng Anh Human Immuno-deficiency Virus (Virusgây suy giảm miễn dịch ở người). HIV có 2 týp là HIV-1 và HIV-2.

AIDS là tên viết tắt của cụm từ tiếng Anh: Acquired Immuno Deficiency Syndrom (Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải). Trước đây, bệnh được gọi là SIDA theo tên viết tắt tiếng Pháp Syndrome d'Immuno Deficience Acquise, hiện nay bệnh được thống nhất gọi là AIDS để phù hợp với tên quốc tế.

AIDS là một bệnh mạn tính do HIV gây ra. HIV phá huỷ các tế bào của hệ miễn dịch, khiến cơ thể không còn khả năng chống lại các virus, vi khuẩn và nấm gây bệnh. Do đó bệnh nhân dễ bị một số loại ung thư và nhiễm trùng cơ hội mà bình thường có thể đề kháng được.

Bản thân virus và nhiễm trùng được gọi là HIV. Thuật ngữ AIDS được dùng để chỉ giai đoạn muộn hơn của bệnh. Như vậy, nhiễm HIV và AIDS được dùng để chỉ những giai đoạn khác nhau của cùng một bệnh.

ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN HIV

* HIV lây truyền qua 3 đường:

Đường tình dục.

Máu và các chế phẩm máu.

Đường mẹ truyền sang con trong thời kỳ mang thai và cho con bú.

* HIV không lây truyền qua:

Giao tiếp thông thường: ôm, hôn, bắt tay, nói chuyện, ho, hắt hơi,...

Dùng chung nhà tắm, bể bơi, bồn tắm, mặc chung quần áo, ngồi chung ghế,...

Ăn uống chung bát đũa, cốc chén,...

Côn trùng và súc vật không lây truyền HIV: ruồi, muỗi, chấy, rận, chó, mèo, gà, chim,...

CHẨN ĐOÁN HIV/AIDS

Triệu chứng lâm sàng:

1. Nhóm triệu chứng chính:

- Sụt cân trên 10% cân nặng.

- Tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng.

- Sốt kéo dài trên 1 tháng.

2. Nhóm triệu chứng phụ:

- Ho dai dẳng trên 1 tháng.

- Ban đỏ, ngứa da toàn thân.

- Nổi mụn rộp toàn thân (bệnh Herpes).

- Bệnh Zona (giời leo) tái đi tái lại.

- Nhiễm nấm (tưa) ở hầu, họng, kéo dài hay tái phát.

- Nổi hạch ít nhất là 2 nơi trên cơ thể (không kể hạch bẹn) kéo dài trên 3 tháng.

* Chẩn đoán AIDS: Khi có ít nhất 2 triệu chứng chính + 1 triệu chứng phụ, mà không do các nguyên nhân ngoài HIV như: ung thư, suy dinh dưỡng, thuốc ức chế miễn dịch,...

Các xét nghiệm chẩn đoán

1. Xét nghiệm kháng thể. Là loại xét nghiệm được tiến hành phổ biến nhất, gián tiếp chỉ ra sự có mặt của HIV thông qua việc phát hiện kháng thể kháng HIV. Qui trình gồm sàng lọc ban đầu bằng xét nghiệm hấp thụ miễn dịch liên kết enzym (ELISA). Nếu kết quả (+), xét nghiệm ELISA được làm lại, nếu vẫn dương tính, kết quả được xác nhận bằng một phương pháp khác, thường là Western blot hoặc xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang.

2. Xét nghiệm trực tiếp: Phát hiện chính bản thân HIV, bao gồm các xét nghiệm kháng nguyên (kháng nguyên p24), nuôi cấy HIV, xét nghiệm acid nucleic của tế bào lympho máu ngoại vi, và phản ứng chuỗi polymerase

3. Các xét nghiệm máu hỗ trợ chẩn đoán và giúp đánh giá mức độ suy giảm miễn dịch, gồm đếm tế bào T CD4+ và CD8+, tốc độ máu lắng, đếm tế bào máu toàn phần, microglobulin beta huyết thanh, kháng nguyên p24...

4. Các xét nghiệm phát hiện bệnh lây qua đường tình dục và nhiễm trùng cơ hội như giang mai, viêm gan B, lao...

ĐIỀU TRỊ

Việc điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS khá phức tạp và tốn kém nhưng chỉ giúp kéo dài sự sống chứ không chữa khỏi được bệnh. Gồm:

1. Điều trị bằng thuốc:

- Thuốc chống virus: Các thuốc chống virus ức chế sự phát triển và nhân lên của HIV ở những giai đoạn khác nhau trong vòng đời của virus. Hiện có một số nhóm như:

+ Các chất ức chế men phiên mã ngược tương tự nucleosid (NRTI): đây là nhóm thuốc chống retrovirus đầu tiên được triển khai. Chúng ức chế sự sao chép của một enzym HIV là men phiên mã ngược. Nhóm thuốc này gồm zidovudine, lamivudine, didanosin, zalcitabine, stavudine và abacavir. Một thuốc mới hơn là emtricitabine phải được dùng phối hợp với ít nhất là 2 thuốc AIDS khác, điều trị cả HIV và viêm gan B.

+ Các chất ức chế protease (PI): Nhóm thuốc này cản trở sự nhân lên của HIV ở giai đoạn muộn hơn trong vòng đời của nó bằng cách tác động vào enzym protease của virus, khiến cho HIV bị rối loạn cấu trúc và không gây nhiễm. Các thuốc trong nhóm gồm saquinavir, ritonavir, indinavir, nelfinavir, amprenavir, lopinavir và atazanavir.

+ Các chất ức chế men phiên mã ngược phi nucleosid (NNRTI). Những thuốc này gắn trực tiếp với men phiên mã ngược, gồm các thuốc nevirapine, delavirdine và efavirenz.

+ Các chất ức chế men phiên mã ngược nucleotid (NtRTI). Những thuốc này hoạt động rất giống chất ức chế men phiên mã ngược tương tự nucleotid nhưng tác dụng nhanh hơn. Thuốc duy nhất trong nhóm này là tenofovir ức chế cả HIV và viêm gan B, tỏ ra có hiệu quả ở bệnh nhân kháng NRTI.

+ Các chất ức chế hoà nhập: không cho virus nhân lên bằng cách ngăn không cho màng virus hoà nhập với màng của tế bào khỏe mạnh. Thuốc đầu tiên trong nhóm này là enfuvirtide tỏ ra ức chế được ngay cả những chủng HIV kháng thuốc mạnh nhất.

- Thuốc điều hoà miễn dịch: Giúp tăng cường hệ miễn dịch, như: Alpha-interferon, interleukin 2, Ioprinasine,...

- Thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh cơ hội: Nhiều thuốc được sử dụng có hiệu quả để phòng ngừa và điều trị một số bệnh cơ hội xuất hiện ở người nhiễm HIV/AIDS.

2. Trị liệu bổ sung:

- Chế độ dinh dưỡng tốt, làm việc nghỉ ngơi điều độ.

- Liệu pháp vitamin, liệu pháp vi lượng và châm cứu,...

DỰ PHÒNG

Dựa vào đường lây nhiễm HIV, có các biện pháp phòng sau:

1. Phòng nhiễm HIV/AIDS lây qua đường tình dục:

- Sống lành mạnh, chung thuỷ một vợ một chồng và cả hai người đều chưa bị nhiễm HIV. Không quan hệ tình dục bừa bãi.

- Trong trường hợp quan hệ tình dục với một đối tượng chưa rõ có bị nhiễm HIV không, cần phải thực hiện tình dục an toàn để bảo vệ cho bản thân bằng cách sử dụng bao cao su mới (condom, áo mưa, bao kế hoạch) đúng cách.

2. Phòng nhiễm HIV/AIDS lây qua đường máu:

- Không tiêm chích ma túy.

- Chỉ truyền máu và các chế phẩm máu khi thật cần thiết, và chỉ nhận máu và các chế phẩm máu đã xét nghiệm HIV.

- Hạn chế tiêm chích. Chỉ sử dụng bơm kim tiêm vô trùng. Không dùng chung bơm kim tiêm. Sử dụng dụng cụ đã tiệt trùng khi phẫu thuật, xăm, xỏ lỗ, châm cứu...

- Tránh tiếp xúc trực tiếp với các dịch cơ thể của người nhiễm HIV

- Dùng riêng đồ dùng cá nhân: dao cạo, bàn chải răng, bấm móng tay,...

3. Phòng nhiễm HIV/AIDS lây truyền từ mẹ sang con:

- Phụ nữ nhiễm HIV không nên mang thai, vì tỷ lệ lây truyền HIV sang con là 30%. Nếu có thai thì uống thuốc dự phòng theo hướng dẫn của bác sĩ.

[HoangChauCacCac]

Sao vẫn chưa tìm ra thuốc điều trị bệnh AIDS hướng tích cực hơn ?

Nhiều phác đồ điều trị AIDS được áp dụng để làm thay đổi diễn tiến của căn bệnh như: xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu và thảo dược thiên nhiên... Tuy nhiên, không có biện pháp nào làm thay đổi được căn bệnh theo hướng tích cực.

Năm 1981, loại virút bí ẩn được phát hiện trong cơ thể của một người đàn ông đồng tính ở miền Tây của nước Mỹ và được đặt tên là GRID (Gay Related Immune Deficiency - suy giảm miễn dịch ở người đồng tính). Do sự đấu tranh của các nhóm vận động hành lang và nhóm bảo vệ các quyền lợi đặc biệt nên các nhà khoa học quyết định đổi tên virút mới này là HIV.

AIDS ban đầu người ta nghĩ là căn bệnh của riêng những người đồng tính. Nhưng quan niệm này đã hoàn toàn thay đổi theo hướng khác, nó có thể giết hại hàng triệu người cả nam và nữ (hiện tại có trên 17 triệu phụ nữ sống chung với AIDS). Đã hơn một thế hệ kể từ ngày đầu tiên phát hiện ra virút này. Nhiều gia đình, số phận đang bị hủy hoại bởi AIDS. Nhiều quốc gia đang bị suy thoái vì căn bệnh này. Hàng triệu USD được dùng cho công tác chăm sóc người bệnh. Cho tới thời điểm hiện tại loài người vẫn chưa tìm ra được một loại vắcxin hiệu quả để điều trị cho người bệnh. Tại sao vậy?


Một đại dịch toàn cầu...

http://img187.imageshack.us/img187/8817/untitled69tn2.png


Hiện tại có 40 triệu người trên toàn thế giới đang sống chung cùng căn bệnh này. Con số lớn hơn cả dân số của Canada. Trong thực tế tác động của căn bệnh AIDS là rất lớn. Chính vì vậy mà không phải ngẫu nhiên Liên Hiệp Quốc lại xem đây là một trong những vấn đề quyết định sự phát triển và vấn đề an ninh của thế giới ngày nay.

Năm 2005, có 3 triệu người chết (bình quân mỗi ngày có 8.500 người tử vong) và trong vòng 2 năm tới sẽ có khoảng 6 triệu người nữa mất khả năng chống cự với căn bệnh này. Không có một quốc gia nào nằm ngoài “cơn bão” này. Dưới đây là một bức tranh tổng quan về căn bệnh này trên toàn cầu.

Khu vực Bắc Mỹ: Tại Mỹ hiện nay có khoảng hơn 1 triệu người sống chung với AIDS. Mỗi năm có khoảng 40.000 người bị nhiễm mới. Nhiều người trong số họ là thanh niên dưới tuổi 25. Đối tượng lây nhiễm vẫn chủ yếu ở những người quan hệ không chung thủy, quan hệ đồng tính và sử dụng chất ma túy. Gần đây còn xảy ra ở những đối tượng sử dụng chất methamphetamine.

Tây Âu: Tại khu vực này có khoảng 570.000 tới 890.000 người nhiễm HIV. Tỉ lệ tử vong ở các quốc gia này đã giảm hẳn kể từ những năm 1990, vì các quốc gia này có điều kiện điều trị các liệu pháp kéo dài tuổi thọ người bệnh. Tuy nhiên, vẫn có nhiều quốc gia chưa kiểm soát được số người nhiễm bệnh. Nên con số này vẫn chưa được đánh giá là khả quan.

Đông Âu và Trung Á: Một bằng chứng cho thấy tỉ lệ bệnh nhân AIDS đang gia tăng đáng kể tại hai khu vực này. Ước tính có 1,5 triệu người sống chung với AIDS. Tỉ lệ này gia tăng đang kéo theo sự suy thoái về kinh tế và xã hội. Bên cạnh đó là sự gia tăng tệ nạn sử dụng ma túy.

http://img294.imageshack.us/img294/6328/untitled52ro6.png

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tính đến năm 2005 tại Nga số người nhiễm HIV là 257.000. Năm 1995 là 15.000. WHO dự kiến con số này sẽ tiếp tục gia tăng. Lây nhiễm xảy ra chủ yếu là quan hệ tình dục thiếu lành mạnh và ma túy ở giới trẻ. Hơn 80% số người ở độ tuổi dưới 30.

Trung Đông và Bắc Á: Số lượng các ca nhiễm bệnh ở hai khu vực này thấp. Ước tính khoảng chừng 440.000. Con đường lây nhiễm rất đa dạng: quan hệ không chung thủy, gái mại dâm và đối tượng nghiện hút.

Đông Á: Mặc dù tỉ lệ AIDS ở khu vực này thấp, nhưng vẫn có nhiều người mắc bệnh này vì dân số ở khu vực này khá đông. Trong bức tranh toàn cảnh ở khu vực này nổi lên là Trung Quốc. Ước tính có khoảng 1,5 triệu người mắc bệnh. Tại các khu vực nông thôn có khoảng 10.000 người. Do ban đầu nhiều nông dân đi truyền máu không an toàn.

Châu Đại Dương: Có khoảng 78.000 người nhiễm HIV ở Australia, New Zealand và một số quốc gia và vùng lãnh thổ khác. Tỉ lệ tử vong ở đây thấp do các quốc gia này áp dụng các biện pháp điều trị tốt hơn các khu vực khác.

Châu Phi: So với các khu vực khác thì vùng hạ sa mạc Sahara là khu vực đại dịch hoành hành mạnh nhất toàn cầu. Mặc dù chỉ chiếm khoảng 10% dân số thế giới, nhưng có 64% dân cư sống chung với HIV.

Năm 2005 có khoảng 12 triệu trẻ em mồ côi nhiễm HIV ở khu vực này. Tại 35 quốc gia châu Phi có tỉ lệ lây lan căn bệnh AIDS nhiều nhất, thì tỉ lệ tuổi thọ trung bình chỉ ở 48. Giảm 7 năm tuổi so với trước khi chưa bùng nổ căn bệnh này.

Ở phía nam của châu Phi, tỉ lệ lây lan vượt 20% và 30% ở hai quốc gia Swaziland và Botswana. Con số lây nhiễm ở Nam Phi là 5,5 triệu, chiếm 12% dân số.

Căn bệnh AIDS đã và đang làm cho nền kinh tế của nhiều quốc gia đi tụt lùi, đặc biệt là ở các nước thuộc thế giới thứ ba. Liên Hiệp Quốc ước tính đến năm 2025, ở vùng hạ Sahara sẽ có 90 triệu người mắc bệnh.

Ngày càng có nhiều người bị nhiễm HIV đồng nghĩa với sự suy giảm nguồn lực lao động và tăng chi phí cho chăm sóc y tế. Trường hợp này đang xảy ra đối với châu Phi.

Hành trình đi tìm biện pháp điều trị...


Trong những thập niên đầu tiên của căn bệnh, nhiều phác đồ điều trị được áp dụng để làm thay đổi diễn tiến của căn bệnh như: xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu và thảo dược thiên nhiên... Tuy nhiên, không có biện pháp nào làm thay đổi được căn bệnh theo hướng tích cực.

Những năm gần đây, hàng loạt các loại dược phẩm ra đời, có thể kéo dài cuộc sống của người bệnh. Ngăn chặn sự tái phát của virút trong cơ thể. Nhưng các loại thuốc này không có tác dụng chữa bệnh triệt để.

Bên cạnh đó còn để lại một số tác dụng phụ như: đau đầu, phát ban, mệt mỏi, ảnh hưởng tới gan, thận... Nhiều bệnh nhân có biểu hiện kháng thuốc.

Do vậy, các nhà khoa học đang tiếp tục nghiên cứu các biện pháp giảm các nguy cơ trên và nâng cao hiệu quả của thuốc đối với căn bệnh này. Tuy vậy, 25 năm nghiên cứu chưa có loại vắcxin nào phát huy hiệu quả tuyệt đối.


Phản ứng toàn cầu


http://img453.imageshack.us/img453/2533/untitleduv8.png


Ngay từ nhiều năm trước đây vấn đề AIDS được cả thế giới quan tâm chú ý đặc biệt. Điều đó đã dẫn tới nhiều sáng kiến được đưa ra. Liên Hiệp Quốc thành lập một Ủy ban đặc biệt về HIV/AIDS. Quỹ toàn cầu về đấu tranh chống đại dịch AIDS cũng được thành lập. Ngoài ra còn có nhiều sáng kiến quan trọng khác...

Bất chấp những sáng kiến của các quốc gia, Chính phủ và các tổ chức về căn bệnh AIDS. Số lượng tiền bỏ ra là rất lớn nhưng hiệu quả vẫn chưa mấy chuyển biến. UNAIDS (Cơ quan phòng chống AIDS của Liên Hiệp Quốc) ước tính chi phí phòng chống căn bệnh AIDS tăng từ 300 triệu USD năm 1996 lên tới 8,3 tỉ USD năm 2005. Chính phủ Mỹ cam kết dành 15 tỉ USD để chống căn bệnh này.

Bên cạnh các cam kết về tài chính là các công trình nghiên cứu điều trị bệnh. Tuyên truyền phong trào sử dụng bao cao su. Cách tiếp cận này ở Mỹ cũng đã được triển khai hiệu quả ở Uganda, một quốc gia có tỉ lệ cao, đã giảm được từ 15% xuống còn 5%.

Thách thức ở phía trước

Thách thức đầu tiên phải kể đến công việc điều trị cho các bệnh nhân. Theo bản báo cáo của UNAIDS và WHO cho biết, hiện chỉ có 20% số người bệnh được điều trị bệnh. Còn lại 80% số người không được điều trị. Hơn nữa chi phí cho việc điều trị quá đắt đỏ, thiếu bệnh viện và nhân viên y tế.

Thách thức tiếp theo là tìm ra một loại thuốc điều trị hiệu quả. Đây là một trong những vấn đề mà các nhà khoa học đang đau đầu. Hiện trên thế giới có khoảng 30 loại vắcxin đang trong thời kỳ thử nghiệm.

Thách thức về tài chính, năm 2006 - 2007 quỹ mà thế giới dành chống căn bệnh AIDS là 8,9 tỉ USD ( đa số nguồn tài trợ từ chính phu Mỹ USA ). Trong thực tế Liên Hiệp Quốc ước tính còn thiếu 14,9 tỉ USD cho căn bệnh này. Con số này tiếp tục suy giảm trong năm 2007.



http://img72.imageshack.us/img72/626/healthie9.jpg


Theo nguồn GAP Việt Nam .

[quaylai]

Toàn những kiến thức bổ ích

[mylove069]

kiến thức rất hay và bổ ích nữa

[ledong44]

co kien thuc nay vua biet cach bieu hien voi lai phong chong nua